---

راه دریایی

 

حمل ونقل را می توان بعنوان ابزار اصلی توسعه تجارت بین المللی و تامین نیازهای گوناگون فعالان اقتصادی معرفی نمود. همچنین  شایان  ذکر  است که سهم

 

حمل و نقل دریایی در جابجایی كالا ها در تجارت بین المللی حدودا 90  درصد  كل این  تجارت را تشكیل می دهد این میزان به لحاظ تناژی حدودا شش میلیارد

 

تن از انواع كالا ست كه تقریبا یك سوم آن را كالاهای نفتی و یك سوم آن را كالاهای دیگر تشكیل می دهند .  با توجه به  احراز چنین درصدی از جابجایی كالا در

 

تجارت جهانی اهمیت  تجارت و حمل و نقل دریایی پر واضح  بوده و به همین دلیل گروه نوفر بخشی از فعالیت های خود را به حمل و نقل دریایی اختصاص داده

 

است . جهت آشنایی طرفین همکاری و سهولت در روند کار در ذیل به بررسی برخی جزییات در حمل دریایی می پردازیم :

 

بارنامه دریایی   (Ocean/Marine Bill Of Lading)

 

سندی است که توسط شرکت کشتیرانی و یا نماینده آن در مقابل دریافت کالا و مشخص شدن پرداخت هزینه آن  جهت حمل  ، صادر می گردد . در این بارنامه

 

مشخصات کامل بار قید و توسط فرمانده  کشتی  امضاء  می گردد و به موجب  آن تعهد می شود بار ،  توسط کشتی به مقصد حمل و تحویل گیرنده  داده شود .

 

طبق نظر تیم حقوقی گروه نوفر در این باره :  هر بارنامه دریایی یا اسناد مشابه دیگری که به استناد آن قرارداد اجاره کشتی ، رابطه بین متصدی باربری  و دارنده

 

بارنامه یا سند مذکور را از زمان صدور تعیین کند  ،  قرارداد باربری تلقی میگردد .  در هر صورت  بارنامه  تضمین وجود یک قرارداد حمل و نقل دریایی می باشد.

 

بارنامه به عنوان یک سند کلیدی در کشتیرانی و حمل و نقل کاربرد دارد که  :

 

1)     نشان دهنده قرارداد حمل است ((Evidence of contract of carriage

 

2)     رسید کالا است The receipt of goods))

 

3)     سند مالکیت کالا است (Document of title to the goods)

 

اصولا بارنامه های دریایی در 4 نسخه تنظیم می شود که در دست 4 نفر خواهد بود.

 

  • فرستنده کالا

 

  • گیرنده کالا

 

  • فرمانده کشتی

 

  • مالک کشتی یا نماینده قانونی او

photo_2019-07-27_00-01-43
photo_2019-07-27_00-01-33
photo_2019-07-27_00-01-35
1

انواع بارنامه دریایی

بارنامه ای است که حاکی از حمل کالا از مبدا تا مقصد و بدون تغییر وسیله حمل می باشد و دلالت بر ارسال مستقیم کالا به گیرنده آن دارد.

بارنامه ای است حاکی از اینکه کالا از کشور فروشنده تا مقصد نهایی توسط چند وسیله نقلیه حمل گردد (کشتی، کامیون و….. )

این بارنامه برای محموله کشتی هایی صادر می شود که دارای برنامه حرکت مشخص بوده و مسیرهای مشخصی را طی می کنند. شرکتهایی که به اینگونه حمل ها مبادرت می ورزند تابع مقررات خاصی بوده و دارای نرخ مشخصی نیز می باشند.

بارنامه ای که تحت خدمات کشتیرانی ترمپ اجرا می شود.  در واقع چارتر، بارنامه ای است که برای محموله هایی که با کشتی اجاره ای دربست حمل می گردد صادر می شود و حمل محموله ها تحت این بارنامه تابع قرارداد چارتر می باشد. این بارنامه مورد قبول بانکها در اعتبار اسنادی نمی باشد مگر اینکه خلاف آن شرط شده باشد  ( زمانی که سن کشتی ها از 15 سال بگذرد ، به کشتی های اجاره ای دربست ، تبدیل می شوند )

این بارنامه ها به سه دسته کلی تقسیم می شوند:

  • قرارداد اجاره کشتی بر اساس کنترل کامل اجاره کننده : این نوع قراداد اجاره کامل کشتی ، به صورت بدون خدمه می باشد که اصطلاحا به نامهایCharter by demise یاBare Boat Charter معروف می‌باشند . اجاره کننده کشتی , کشتی را بدون کارکنان آن برای مدت موقت ( بستگی به مدت اجاره آن ) اجاره می نمایند و خود مسئولیت تامین خدمه کشتی و پرداخت دستمزد آنها را به عهده دارد . امروزه این نوع قرارداد کشتی دربستی بندرت منعقد می‌گردد.
  • قراردادهای اجاره زمانی کشتی: در این نوع از قرارداد کشتی برای مدت معینی اجاره داده می‌شود که  مدت اجاره آن ممکن است از سه ماه تا ۲۰ سال باشد . همچنین ممکن است کشتی برای مدت زمان یک سفر ساده و یا چند نوبت سفر , کرایه ‌گردد. اصولا شرکت‌های کشتیرانی هنگامی که مقدار کالای پیشنهاد شده برای حمل ، بیش از ظرفیت حمل کشتی‌هایشان باشد نسبت به اجاره کشتی بر اساس زمانی Time Charter اقدام می نمایند . برای مثال ممکن است کشتی برای سفر رفت و برگشت از بلژیک به ژاپن و یا از اروپا به خاورمیانه اجاره گردد , در این صورت صاحب کشتی بر اساس مدت زمانی که کشتی خود را اجاره داده است , مبلغ اجاره را دریافت می‌نماید . مبلغ مورد اجاره کشتی تقریبا همیشه پیشاپیش پرداخت می‌گردد و نحوه پرداخت کرایه معمولا برای هر ۱۵ روز و یا ۳۰ روز می‌باشد . ممکن است مبلغ اجاره به صورت کلی  Lump Sum  باشد یعنی مبلغ اجاره بر اساس هر تن ظرفیت کشتی محاسبه نشود , ولی معمولا اساس محاسبه مبلغ اجاره بر مبنای ظرفیت حمل کشتی یا Dead Weight می‌باشد که اغلب بر اساس هر تن ظرفیت کشتی در طول یک ماه مورد محاسبه قرار می‌گیرد . در قراردادهای اجاره زمانی کشتی , اجاره دهنده یا صاحب کشتی موظف است خدمه کشتی را تامین نماید . به عبارت دیگر هزینه اجاره در بر گیرنده دستمزد خدمه که از طرف اجاره کننده تامین می گردد و هم چنین آذوقه آنها نیز خواهد بود . به علاوه صاحب کشتی مسئول پرداخت هزینه بیمه بدنه کشتی و هزینه‌های تعمیر و نگاهداری کشتی می‌باشد . اجاره کننده یا Charterدرمقابل پرداخت کرایه , مجاز است کشتی رابه صورت کامل ( یا قسمتی از آن را ) با هر نوع کالای مجاز  Merchandise Lawful  بارگیری نماید . اجاره کننده باید مخارج سوخت در دریا و بنادر را بپردازد به علاوه مخارج بندری , عوارض دریائی Light dues , هزینه عبور از کانال , اجاره یدک کش , عوارض اسکله , هزینه بارگیری , بارچینی , تخلیه و هر نوع مالیاتی که بر محصولات تحمیل گردد به عهده اجاره کننده می‌باشد . چنانچه کشتی در اثر شکستگی , نقص فنی و یا حادثه از حرکت باز ایستد , برای مدت زمان تلف شده ناشی از اتفاقات فوق اجاره تعلق نمی گیرد .
  • اجاره کشتی برای سفر مشخص: در این نوع قراداد کشتی برای حمل محمولات ذکر شده  در قرارداد بین بنادر مشخص و برای یک یا چند سفر مورد توافق اجاره می گردد . در این نوع قرارداد نام کالا و چگونگی بسته بندی آن ( مثلا به صورت فله , کیسه ای یا بشکه ای ) ذکر می گردد .

یک سند حمل مرکب می باشد که به وسیله فیاتا برای استفاده عاملین حمل و نقل (Forwarder) بین المللی که به عنوان عاملان حمل و نقل مرکب عمل می کنند تنظیم شده است.
این بارنامه یک سند قابل معامله است (مگر آنکه بر روی آن عبارت غیر قابل معامله ذکر شود) که توسط اتاق بازرگانی بین المللی مورد تایید قرار گرفته است. عامل حمل و نقل صادر کننده بارنامه نه تنها مسئولیت تحویل کالا را در مقصد به عهده دارد بلکه مسئول کلیه حمل کنندگان و اعمال اشخاص ثالثی است که در حین حمل و نقل بوسیله او به کار گرفته می شوند.

 در صورتی که جمله ای در بارنامه ذکر شده باشد که حاکی از بسته بندی معیوب کالا باشد این گونه بارنامه ها را اصطلاحا CIAUSED B\L بارنامه مقید و یا DIRTY B\L یا FOUL B\L می‌نامند و بانکها طبق مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی چنین بارنامه ای را قبول نمی کند مگر اینکه دستور دهنده اعتبار آن را قبول نماید .

در کسب و کار حمل و نقل بین المللی، بعضی وقت ها اتفاق می‌افتد که فروشنده به تنهایی قادر نیست همه کالاهای تعهد شده مربوط به صادرات را  تهیه نماید و لذا تهیه قسمتی از کالای خود را به عاملین حمل و نقل و یا فروشنده دیگری واگذار می‌نماید و در این گونه موارد از بارنامه شخص ثالث استفاده می گردد . لذا درتعریف می توان گفت که بارنامه شخص ثالث بارنامه ای است که در آن ارسال کننده یا SHIPPER   شخص یا موسسه دیگری  ، غیر از ذینفع اعتبار اسنادی می باشد .   با توجه به آنکه خریدار اکثرا با شخص ثالث که بر حسب تقاضای ذینفع اعتبار ، عهده دار تحویل کالا به حمل کننده می‌گردد آشنایی ندارد و احتمال بروز خطرات یا خساراتی را از این بابت می‌دهد لذا ممکن است از قبول بارنامه شخص ثالث خودداری نماید و به همین علت در نشریات قبلی مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی قبول چنین بارنامه ای از طرف بانکها مجاز نبود . در همین راستا بعضی از بانکهای پرداخت کننده و معامله کننده چنین بارنامه‌هایی ( که عاملین حمل و نقل یا فورواردر از طرف فروشنده ترتیب حمل کالا را می‌دهد ) , علی رغم اعلام قبول بارنامه شخص ثالث در متن اعتبار اسنادی مربوطه , از ذینفع اعتبار می‌خواهند بارنامه را امضا نمایند تا اطمینان حاصل نمایند که ذینفع اعتبار در جریان حمل کالا قرار گرفته است . از طرف دیگر بعضا گروهی از خریداران از قبول بارنامه شخص ثالث خودداری می‌نمایند چون طبق شرایط اعتبار , این ذینفع اعتبار است که باید اسناد را به بانک ارائه و در نتیجه وجه اسناد را دریافت دارد و در واقع مالک قانونی اسناد را ذینفع اعتبار می‌دانند . با توجه به نظرات فوق از آنجا که بعضی از کشورها بارنامه شخص ثالث را قبول می‌نمودند و بعضی دیگر از پذیرفتن آن خودداری می کردند لذا اتاق بازرگانی بین المللی مقرر نمود که بارنامه شخص ثالث مورد قبول است مگر اینکه در اعتبار به صورت دیگری تصریح شده باشد .

هنگامی که کشتی توسط شخص یا شرکتی (CHARTERR) جهت حمل کالا اجاره گردد , بارنامه صادره را بارنامه چارتر می گویند .لازم به ذکر است که بر اساس مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی بانکها در صورتی بارنامه چارتر یا دربست را خواهند پذیرفت که این امر صریحا در شرایط اعتبار مجاز شده باشد.

وقتی كه بارنامه به حواله دهنده( To order) صادر شده باشد بارنامه قابل معامله و انتقال است. دارنده این بارنامه میتواند كالا را از شركت حمل كننده تحویل بگیرد

بارنامه غیر قابل معامله بارنامه‌ای است که سند مالکیت کالا نبوده و قابل انتقال نمی باشد . کالای این نوع بارنامه فقط به شخصی که در متن بارنامه به عنوان گیرنده کالا اعلام شده تحویل می‌شود و از آنجائی که بارنامه دریایی قابل معامله به علت آن که ممکن است چندین دست بگردد تا به مالک نهایی برسد و طی کردن این مراحل معمولا کند و طولانی می باشد , لذا بعضی از شرکت های کشتیرانی برای اجتناب از این مراحل طولانی , بارنامه غیر قابل معامله را ابداع و به کار گرفته‌اند .

بارنامه مزبور دال بر آن است كه كالا در خن كشتی جا داده شده است و حتماً با آن كشتی حمل خواهد شد. بدین ترتیب به طرفین داد و ستد و بانك‌های ذیربط این اطمینان را می‌دهد.

در صورتی که کالا در کشتی مشخص جهت حمل به مقصد معینی بارگیری شود بارنامه صادره به صورت On Board خواهد بود

بارنامه مزبور دال بر آن است كه كالا در خن كشتی جا نگرفته بلكه روی عرشه كشتی قرار گرفته و بسته به نوع كالا آسیب پذیر است. البته برخی كالا‌ها مانند آهن‌آلات الزاماً باید روی عرشه كشتی قرار گیرند. بانك‌ها از پذیرش و معامله اینگونه بارنامه‌ها امتناع می‌كنند.

در پشت بارنامه‌های دریایی سنتی شرایط زیادی با حروف ریز درج شده است که خود باعث پیچیدگی در انجام معامله با اینگونه بارنامه ها می گردد . در سال ۱۹۷۹ هیئت ساده سازی شیوه های تجارت بین المللی ( SITPRO)  فرم جدیدی به عنوان بارنامه پشت سفید یا ملخص معرفی نمود که به جای بارنامه‌های معمولی به کار گرفته شود . این بارنامه پشت سفید یا ملخص از نظر حقوقی و شرایط عملی با بارنامه سنتی یکسان بوده و فقط ساده تر از آن است و می تواند برای هر شرکت کشتیرانی مورد استفاده قرار گیرد . طرح مشابهی نیز در اوائل دهه ۱۹۷۰ در کشورهای نظیر کانادا , آمریکا , اسکاندیناوی مورد استفاده قرار گرفت که از نظر قانونی و عملی قابلیت استفاده خود را نشان داد.بارنامه پشت سفید یا ملخص یک بارنامه قابل معامله بوده و از این لحاظ هیچ گونه تفاوتی با بارنامه معمولی ندارد . تنها به جای شرایط مفصل و ریز مندرج در ظهر بارنامه‌های سنتی یک عبارت کوتاه چند خطی استاندارد در روی بارنامه چاپ شده است که نشانگر شرایط بارنامه می‌باشد .

وقتی برای انتقال كالا از مبدأ به مقصد لازم است از حداقل دو نوع وسیله حمل (كشتی- كامیون یا كشتی – قطار یا كامیون – هواپیما و غیره) استفاده شود اولین شركت حمل كننده اقدام به صدور بارنامه سراسری می‌نماید و خود او ترتیب سایر وسایل حمل تا مقصد را می‌دهد ولی در عین حال نام وسایل حمل بعدی در هنگام صدور بارنامه سراسری معلوم نیست. بارنامه سراسری قابل معامله و انتقال است.

این رسید معمولا توسط ناخدا دوم کشتی و یا افسر بار کشی در مرحله تحویل کالا به کشتی صادر می‌گردد و در مقابل دریافت این رسیدها در روز آخر پس از انجام بارگیری , بارنامه دریایی صادر می گردد که توسط کاپیتان کشتی و یا نماینده شرکت کشتیرانی امضا گردیده و تحویل فروشنده کالا یا تحویل دهنده کالا می‌شود . MASTER’S RECEIPT سند مالکیت کالا نبوده و قابل انتقال نیز نمی‌باشد و نمی‌تواند جایگزین بارنامه گردد.

ذینفع اعتبار از تاریخ صدور اسناد حمل و سایر اسناد حداكثر ۲۱ روز فرصت دارد كه اسناد را برای معامله به بانك مربوطه ارائه دهد. به بارنامه‌ای كه پس از مهلت مذكور ارائه شود بارنامه بیات یا كهنه گفته می‌شود. بانك‌ها از پذیرش و معامله این‌گونه بارنامه‌ها امتناع خواهند كرد مگر اینكه بانك گشاینده اعتبار مدت مزبور را افزایش داده باشد. علت تعیین فرجه ۲۱ روزه برای آن است كه اسناد قبل از رسیدن محموله به مقصد برای متقاضی اعتبار ارسال و در اختیار آن گذاشته شود تا نامبرده مهلت و فرصت كافی برای انجام مقدمات تخلیه و تحویل محموله پیدا كند.

فورواردرها مجازند کالاهای همگونی را که توسط فروشندگان مختلف به مقصدهای یکسانی ارسال می‌گردد , به صورت گروهی بسته بندی نموده و به عنوان یک محموله ارسال نمایند مالک کشتی در این گونه موارد اقدام به صدور بارنامه گروهی GROUPAGE BILL OF LADING  می نماید. نظر به اینکه فورواردر نمی‌تواند بارنامه صادر شده توسط مالک کشتی را به هر یک از فروشندگان کالا بدهد لذا اقدام به صدور گواهی حمل برای هر یک از فروشندگان کالاها می‌نماید . این سند را اصطلاحاً HOUSE BILL OF LADING یا بارنامه داخلی می‌نامند و در مقصد نماینده فورواردر اقدام به گشایش محموله گروهی نموده و بر اساس HOUSE BILL OF LADING یا بارنامه داخلی , کالاهای فرستاده شده را به گیرندگان آنها تحویل می‌دهند . موارد استفاده از این شیوه رو به افزایش است زیرا استفاده از کانتینر برای حمل و نقل در سالیان اخیر افزایش یافته است. مزایای ارسال کالا به شیوه GROUPAGE B\L عبارت است از : صرفه جوئی در هزینه بسته بندی کمتر , معمولاً انتقال سریعتر , خطر ‌دزدی کمتر , عدم صدمه دیدن کالا , نرخ هزینه حمل نیز در مقایسه حمل جداگانه کالا , ارزانتر می باشد . قابل ذکر است که بارنامه های مذکور در فوق غیر قابل معامله و انتقال می‌باشد .

اینگونه بارنامه‌ها توسط شرکت‌های کشتیرانی صادر می‌گردد که در مسیرهای منظم و مرتبی در رفت و آمد می‌باشند . به عبارت دیگر این کشتی‌ها تحت برنامه ی از پیش تنظیم شده‌ای در زمانهای مشخص به بنادر خاص وارد و یا از آن خارج می‌شوند . سرویس خطوط کشتیرانی منظم که دارای مسیرها و مقاصد یکسانی می‌باشند ممکن است جلساتی برگزار نمایند که طی آن در مورد موضوعاتی مانند شرایط و ترتیبات بارنامه , کرایه حمل و گاهی استفاده از تسهیلات پهلوگیری , توافقهائی در بین اعضاء به عمل آید که در این صورت موظف به رعایت آن می‌باشند .

کانتینرها امروزه نقش مهمی را در حمل و نقل بین‌المللی ایفا نموده و بارنامه حمل مرکب ، بیش از پیش مورد استفاده قرار می‌گیرد

این نوع بارنامه با اصطلاح AS PER SHIPPER’S DECLARATIONدر ارتباط است. یعنی کالای مورد نظر توسط نماینده خط پس از این که کالا را در ید اختیار گرفت و برای آن در کشتی جا ذخیره (رزرو) نمود صادر می شود ودر قبال آنچه در اختیار گرفته، مسئول است. جمله‌ای در روی بارنامه هاست که فرستنده را مسئول اظهار مشخصات کالا (وزن، ابعاد… ) می داند.

به علاوه در مورد محمولات بارگنجی (کانتینری) از عبارت SHIPPERS LOAD, STOWED AND COUNTاستفاده می‌شود و دال بر این است که متصدی حمل به اظهارات فرستنده اعتماد نموده و یا در مورد کانتینر دخالتی در بارگیری، صفافی و شمارش محموله نداشته است.

بارنامه SHIPPED ON BOARD به معنی بارگیری شده یا حمل شده روی کشتی است و فقط بعد از آن که کالا در کشتی بارگیری شد صادر می‌شود.در این بارنامه ها ممکن است عبارت ON BOARD روی بارنامه درج یا چاپ شده باشد و علاوه بر امضاء ذیل بارنامه تاریخ واقعی بارگیری نیز در کنار این عبارت درج و امضاء می‌شود. که به آن تذکریه یا یادداشت NOT ATION می‌گویند. این نوع بارنامه بیشتر در اعتبارات اسنادی خواسته می‌شود و به ‌این معنی است که کالای موضوع اعتبار به نحو غیر قابل برگشت در حرکت به سوی مقصد است نه این که در پایانه یا در مبداء منتظر حمل است.

بارنامه تمیز CLEAN بارنامه ایست که در آن عبارت یا جمله‌ای دال بر عیب و نقص کالا درج نشده باشد و بدین معنی است که حمل کننده در حد مقدور کالا را به هنگام تحویل گرفتن بررسی کرده و عیب و نقضی در آن مشاهده نکرده است. بارنامه به اصطلاح مخدوش،غیر تمیز یا مشروط را UNCLEAN B/L می‌گوید. بارنامه تمیز معمولاً در مورد کالاهای غیر کانتینری(بارگنجی) مصداق دارد که حمل کننده به کالا و بررسی ظاهر و کلیات آن دسترسی دارد.

این نوع بارنامه صرفا برای حمل کالا از طریق دریا بوده و کالا از یک کشتی به کشتی دیگر منتقل می شود و در آن مبدا و مقصد محموله و هم چنین نقطه انتقال کالا از کشتی اول به کشتی دوم و غیره مشخص می شود.

نشان دهنده این است که کالا توسط متصدی حمل تحویل گرفته شده و در کشتی بارگیری شده است. بر روی چنین بارنامه ای عبارت «Shipped» یا «On Board» قید می شود.

نشان دهنده این است که کالا توسط متصدی حمل، برای حمل دریافت شده اما بارگیری نشده است. در عمل، بانکها از قبول چنین بارنامه  ای خودداری می کنند مگر اینکه در قرارداد بین خریدار و فروشنده، اعتبار آن مورد پذیرش واقع شود.
اینگونه بارنامه ها حمل کالا را از مبدا تا بندر مقصد و یا از انبار مبدا حمل زمینی تا مقصد نهایی در خاک کشور خریدار , پوشش می‌دهد .

1-   فرستنده کالا، نام و نشان کامل

2-   گیرنده کالا نام و آدرس کامل گیرنده و احتمالاً در وجه یا به حواله کرد.

3-   طرف ابلاغ کالا ، شخصی که خط کشتیرانی باید او را مطلع نماید.

4-   نمایندگی خط یا بارفرابر ذیربط یا نماینده صاحب کالا

5-   شماره بارنامه که به مثابه کد شناسایی برای نماینده خط یا بارفرابر است

6-   بندر (محل) دریافت کالا، جایی که حمل کننده کالا را تحویل گرفته است.

7-  نام کشتی و شماره سفر

8-   بندربارگیری، برای بارگیری کالا به کشتی تعیین شده

9-   بندر محل تخلیه کالا

10-  مقصد نهایی تحویل کالا در صورتی که کشتیرانی متعهد به تحویل کالا به محلی بعد از بندر تخلیه کالا باشد.

11-  شماره نوبت (ذخیره جا) برای حمل کالا

12- علایم و شماره های شماره مهر و موم و شماره کانتینر در مورد محمولات کانتینری

13- شرح کالا، تعداد و نوع بسته بندی و علايم آنها. این قسمت بدنه اصلی بارنامه را تشکیل می دهد و باید حاوی خبر نهایی از جمله تعداد بسته (نگله) ها – نوع بسته بندی (کارتن، جعبه …) و شرح کالا باشد و در صورت امکان تعرفه کالا. در صورت وجود اعتبار اسنادی، شرح کالا باید با آنچه در متن L/C، آمده است مطابق باشد، ولو این که در متن اعتبار غلط املائی وجود داشته باشد، که بایستی به همان صورت نوشته شود. البته این نکته در کشورهایی که مقررات بانکی دست و پا گیرند، بیشتر مصداق دارد.

14- وزن محموله: درج وزن کالا به کیلو گرم

15- ابعاد محموله: درج حجم محموله به متر مکعب

16-  تاریخ : تاریخ صدور و امضاء بارنامه

17-امضاء تعداد نسخ اصلی بارنامه، درج تعداد نسخه های اصلی صادر شده و در بارنامه ای که مبین مالکیت کالا نیست، در این محل (کادر) رقم صفر (0) درج می‌شود.

18-  حساب هزینه ونرخ کرایه حمل

موارد زیر نیز می‌تواند مبلغ در بارنامه بیاید:

HH، به معنی از کارگاه (یا کارخانه) به کارگاه (HOUSE TO HOUSE)

P.H، به معنی اسکله تا کارگاه …

H.P، به معنی از کارگاه تا اسکله

P.P، به معنی از اسکله تا اسکه